Skip to main content
Skip to main content

Πασά Χαμάμ (Λουτρά Φοίνιξ)

Κοντά στα δυτικά τείχη της πόλης και νότια του ναού των Αγίων Αποστόλων βρίσκεται το Πασά Χαμάμ. Κτίστηκε γύρω στα 1520-1530 από τον βεζύρη Cezeri Kasim Pasa, διοικητή της Θεσσαλονίκης, ο οποίος μετέτρεψε σε τζαμί και τον ναό των Αγίων Αποστόλων και ίσως τα δύο κτίρια να συνδέονταν λειτουργικά μεταξύ τους (ονομάζεται και «Λουτρό των Αγίων Αποστόλων»). Αρχικά λειτούργησε ως απλό μονό λουτρό με τη συνήθη τριμερή διάταξη των χώρων, αλλά μεταγενέστερα έγινε διπλό με ανδρικό και γυναικείο τμήμα.
Ο ψυχρός χώρος του λουτρού είναι τετράγωνος και στεγάζεται με ημισφαιρικό θόλο που εδράζεται σε οκτάπλευρο. Μέσω δύο θυρών γίνεται η μετάβαση στον χλιαρό χώρο, διαιρεμένο στο γυναικείο (ανατολικό) και ανδρικό τμήμα (δυτικό). Ο χώρος επικοινωνεί με μεταγενέστερη πτέρυγα που διαρθρώνεται κατά μήκος του χλιαρού και του θερμού χώρου και διακρίνεται εξωτερικά λόγω του χαμηλότερου ύψους στέγασής της. Ακολουθεί ο ορθογώνιος θερμός χώρος με τριμερή διάταξη, διαιρεμένος ανισομερώς μεταξύ γυναικείου και ανδρικού τμήματος. Στεγάζεται με κεντρικό ημισφαιρικό θόλο και πλευρικούς σκαφοειδείς θόλους. Ακολουθούν οι δύο θερμοί χώροι με μαρμάρινη επένδυση στους τοίχους, μαρμάρινους πάγκους και γούρνες, μαρμάρινα δάπεδα και ρείθρα και κάλυψη με ημισφαιρικούς θόλους με φωτιστικές οπές και σταλακτίτες στα σφαιρικά τρίγωνα. Τέλος, στη βόρεια πλευρά διαμορφώνεται ορθογώνια δεξαμενή και ο χώρος της εστίας. Λειτούργησε ως δημόσιο λουτρό με την επωνυμία «Λουτρά Φοίνιξ» έως το 1981, ενώ μετά από εργασίες στερέωσης χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια ως χώρος συντήρησης και αποθήκευσης ευρημάτων από τις ανασκαφές για την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης.