Skip to main content
Skip to main content

Μπέη Χαμάμ (Λουτρά Παράδεισος)

Στη διασταύρωση των σημερινών οδών Εγνατία και Μητροπολίτου Γενναδίου και πάνω στον άξονα της βυζαντινής Λεωφόρου βρίσκεται το Μπέη Χαμάμ. Οικοδομήθηκε το έτος 1444 από τον οθωμανό Σουλτάνο Μουράτ Β’, πορθητή της Θεσσαλονίκης, όπως μαρτυρεί κτητορική επιγραφή στην είσοδό του. Αποτελεί το παλιότερο οθωμανικό λουτρό της πόλης και είναι το μεγαλύτερο διπλό λουτρό (με ανδρικό και γυναικείο τμήμα) που σώζεται στην Ελλάδα. Τα δύο τμήματα αναπτύσσονται σε δύο παράλληλους άξονες και δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.
Το ανδρικό τμήμα είναι μεγαλύτερο και πολυτελέστερο με είσοδο από τον νότο και απαρτίζεται από τρεις βασικούς διαδοχικούς χώρους. Ο ψυχρός προθάλαμος είναι μία οκταγωνική αίθουσα που καλύπτεται με ημισφαιρικό θόλο. Ο ενδιάμεσος χλιαρός χώρος είναι επίσης μία οκταγωνική θολωτή αίθουσα με κόγχες σε κάθε πλευρά, που επικοινωνεί με βοηθητικούς χώρους. Ο θερμός χώρος με τους μαρμάρινους λουτήρες είναι πιο σύνθετος, καθώς οκτώ μικρότεροι θολοσκεπείς χώροι περιβάλλουν σε σταυροειδή διάταξη την κεντρική αίθουσα. Ο ένας από τους χώρους αυτούς, που φέρει διακόσμηση με σταλακτίτες στην οροφή, αποτελούσε το ιδιαίτερο διαμέρισμα του σουλτάνου.
Το γυναικείο τμήμα είναι απλούστερο και μικρότερο σε διαστάσεις. Έχει είσοδο από τα βόρεια και φέρει αντίστοιχη τριμερή διαμόρφωση με θολοσκεπείς αίθουσες: τετράγωνο ψυχρό προθάλαμο, οκταγωνικό χλιαρό χώρο και θερμό ορθογώνιο χώρο με δύο ατομικά διαμερίσματα. Αμέσως ανατολικά των θερμών χώρων βρίσκεται επιμήκης καμαροσκεπής δεξαμενή με υποκείμενη εστία για τη θέρμανση του λουτρού.
Το λουτρό παρέμεινε σε χρήση ως το 1968 με τη ονομασία «Λουτρά Παράδεισος» με νεότερες προσθήκες χώρων εξωτερικά της ανατολικής πλευράς του λουτρού. Μετά από εργασίες αποκατάστασης, που ακολούθησαν τους σεισμούς του 1978, στην ανδρική πτέρυγα του μνημείου λειτουργούν σήμερα περιοδικές εκθέσεις.