Νέα Παναγία

Βρίσκεται στη συμβολή των οδών Δημητρίου Γούναρη και Μητροπόλεως. Είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου ενώ παλαιότερα ήταν γνωστός ως Μεγάλη ή Τρανή. Χτίστηκε νότια της σφενδόνης του ιπποδρόμου, τμήμα της οποίας εντοπίστηκε ανασκαφικά και διατηρείται ορατό στα βόρεια του ναού. Βρίσκεται σε απόσταση λίγων μέτρων δυτικά από το ανατολικό τείχος της πόλης και κοντά στην νοτιότερη πύλη του, τη Ρόμα. Κτίστηκε στη θέση καθολικού μονής του 12ου αι. αφιερωμένης στη Θεοτόκο από τον Ιλαρίωνα Μαστούνη, σύμφωνα με σημείωση σε χαμένο πια χειρόγραφο ευαγγέλιο, που φυλασσόταν στη Νέα Παναγία και δημοσίευσε ο Πέτρος Παπαγεωργίου.
Ο ναός κάηκε στα 1690 από πυρκαγιά και ανοικοδομήθηκε στα 1727 στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής με ξυλόπηκτο γυναικωνίτη σχήματος πι, ανοικτή στοά στα δυτικά και δικιόνιο προστώο στα νότια σε στυλ οθωμανικού μπαρόκ που φέρει κωδωνοστάσιο στην κορυφή.. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τοιχογραφικός του διάκοσμος που αναβιώνει παλαιολόγεια πρότυπα και ως εκ τούτου συνιστά το μοναδικό σύνολο εντοίχιας ζωγραφικής του 18ου στη Θεσσαλονίκη. Στα 1763 χρονολογείται η επιχρύσωση του τέμπλου καθώς και οι εικόνες της Θεοτόκου, του Χριστού και του αρχαγγέλου Μιχαήλ. Η αρχαιότερη εικόνα του ναού, ωστόσο, χρονολογείται στον 17ο αιώνα, είναι της Θεοτόκου και βρίσκεται στο βόρειο προσκυνητάρι. Στα μέσα του 19ου αιώνα χρονολογούνται ο επισκοπικός θρόνος, ο άμβωνας και ο διάκοσμος της οροφής.